H2665

Moeder Gods van Tolga

Regio: Rusland
Periode: 18e eeuw
Afmeting: 30 x 27 cm

Omschrijving

Een vroeg 18e-eeuwse ikoon van de Moeder Gods van Tolga (‘Tolgskaja’) met een vrouwelijke patroonheilige

De Tolgskaya behoort tot het iconografische type dat bekend staat als de Umilyenie in het Russisch, Eleousa in het Grieks (‘zij die genade toont’). De Moeder Gods wordt halflang afgebeeld met haar kind, Jezus Christus, op haar linkerarm. Het kind omhelst zijn moeder met beide armen en drukt zijn wang tegen de hare. Haar liefdevolle blik toont zowel mededogen als verdriet, aangezien ze de Passie van haar kind voorziet.

De Moeder Gods Tolgskaja dankt haar naam aan de verschijning van de ikoon aan de hiërarch Prochorus van Rostov op 8 augustus 1314. Tot op de dag van vandaag is 8 augustus ook de dag waarop de Tolgskaja wordt gevierd in de Russisch-Orthodoxe Kerk.

In de rand van de ikoon staat naast de Moeder Gods een vrouwelijke heilige afgebeeld, hoogstwaarschijnlijk een patroonheilige van de familie waartoe de ikoon behoorde.

De ikoon is geschilderd in een stijl die zijn oorsprong vond in de cirkel rond Simon Ushakov (1626-1686) in de wapenkamer van het Kremlin en bloeide van eind 17e tot begin 18e eeuw. Ushakov combineerde de Byzantijnse traditie en opvattingen over het schilderen van ikonen met het clair-obscur en perspectief van de westerse schilderkunst, tot op zekere hoogte in de voetsporen van Grieks-Italiaanse ikonenschilders in de eeuwen voor hem. Voor Russische liefhebbers was het echter een compleet nieuwe ervaring om menselijke trekken en emoties te herkennen in de afbeeldingen van heiligen die hen zo vertrouwd waren.